Als het ergens lastig is om als buitenlander binnen te komen, laat staan als Westerse fotojournalist te fotograferen, dan is het wel Noord-Korea. Een land met een enorme dictatuur en stijf van de propaganda. Beelden uit het land zijn zeldzaam, althans van onafhankelijke fotografen. Toch is het de Belgische Amerikaan Thomas van Houtryve twee keer gelukt voor zijn project over de resterende communistische landen. Dat is niet zonder risico geweest. Onlangs nog zijn de twee Amerikaanse documentairemakers Laura Ling en Euna Lee veroordeeld tot twaalf jaar werkkamp in Noord-Korea. Van Hoytryve zelf is ook door het oog van de naald gekropen, zo vertelde hij de BBC in een interview. Om het land binnen te komen ging de fotojournalist onder de vermomming van een zakenman. Meegaan in een zakendelegatie is een van de weinige manieren om het land binnen te komen. Van Houtryve wiste zoveel mogelijk sporen. Zo zorgde hij onder meer dat zijn identiteit via Google goed verborgen was, nam hij een vreemd accent aan en leefde zich uitgebreid in in zijn rol als zakenman. In chocola zou hij handelen. "Ik ging zelf zover dat ik een snor liet groeien en mijn haardracht aanpaste," zo vertelt hij in het radio-interview. Hij wist dat hij nauwlettend in de gaten zou worden gehouden. Bij aankomst in Noord-Korea wordt je mobiele telefoon in beslag genomen, je paspoort en je ticket voor de terugreis. Onderweg zijn er altijd overheidsdienaren in je buurt. Sterker, je mag het hotel niet verlaten zonder zo'n ambtenaar. Maar fotograferen mocht op zich wel. Van Houtryve was naar eigen zeggen niet discreet genoeg de eerste twee dagen en werd de tweede nacht dan ook vier verhoord. Het lukt hem de ondervragers te overtuigen dat hij echt een zakenman was. Daarna ging hij wat voorzichtiger te werk.
Wat hij op straat aantrof was vooral leegte. Enorme boulevards in PyongYang, maar bijna geen auto's of mensen. Kinderen, die normaal altijd goed op zijn camera reageren, keken hem aan alsof hij een monster was. Volgens Van Houtryve komt dat door de propaganda. In het interview vertelt hij over het US Warcrime Museum, waarin schilderijen te zien zijn waarop Amerikaanse doktoren en priesters zijn afgebeeld die kinderen martelen.
Hoe dan ook leverde de risicovolle tocht een unieke verzameling aan fotomateriaal over Noord-Korea op. Waarbij de fotograaf nog wel even opmerkt dat hij niet weet of het echt de realiteit is die hij heeft gezien. Er wordt van alles in scene gezet, zo zegt hij. Voor een buitenlander een instituut of een gebouw kan bezoeken wordt van alles voorbereid: "je voelt je in een groot theater."

Trefwoorden: fotojournalistiek, documentaire_fotografie, Thomas_van_Houtryve, Noord-Korea