Wie de Zilveren Camera wint wordt door een jury bepaald. Dat is een groep mensen met een mening. En het leuke van een mening is, dat je het er mee oneens kunt zijn. Dat ben ik, zeker bij de Zilveren Camera, nog wel eens. Zo ook dit jaar, zowel bij de hoofdwinnaar als bij enkele categorieën. De nominaties vond ik al niet allemaal even sterk, maar in iedere categorie zat wel een duidelijke winnaar. Dacht ik, de jury had soms een andere mening bleek.
Zoals bij Binnenlands Documentair. Daar won Jeroen Hofman de eerste prijs. Ik had al mijn geld op de serie van Willem Poelstra gezet. In mijn ogen een veel sterkere serie. Een serie die meer vertelt, je meer bij de ballen grijpt en die erg goed in elkaar zit. Op zich niets mis met de serie van Hofman, ik gun hem de prijs ook van harte, maar toch. Het spreekt mij veel minder aan. Een aardig onderwerp, goed bedacht, maar niet heel bijzonder gefotografeerd. Waardoor het mij niet echt raakt. Te registratief, misschien ook wel teveel een trucje. Men neme een technische camera en gaat op een hoog standpunt staan en dan heb je het. Natuurlijk misken ik hiermee alle moeite die hij heeft moeten doen, de research, de noeste arbeid en de beheersing van de techniek. Ik heb het eigenlijk iets te vaak gezien misschien, van die grote technische camera foto’s waarmee je iets heel sec weergeeft. Het emotioneert mij niet. Dat doen de series van zowel Poelstra als Chris de Bode mij veel meer. En ja, je kunt Poelstra verwijten dat hij weer traditioneel en klassiek op zwart-wit werkt, dicht op de huid en lekker contrastrijk. Maar het is geen trucje, het is een middel om de boodschap door te geven. Een hele smalle scheidslijn, dat geef ik toe, Poelstra zit hier aan de goede zijde.
Het hoge woord is er uit, Pim Ras heeft de Zilveren Camera 2009 gewonnen. Verdiend, dat zonder meer. Het is een sterke foto, gemaakt door een fotograaf die instinctief in een fractie van een seconde de juiste beslissingen nam. Het is een nipte overwinning, want de foto van Robin Utrecht maakte ook heel veel kans. In het juryrapport staat dan ook: "De grootst mogelijke meerderheid van de jury kiest voor de foto van Pim Ras." De foto is onderdeel van de serie Binnenlands Nieuws, die Pim Ras ook op zijn naam mocht schrijven. Hij grossierde dit jaar in prijzen. Alsof hij al niet genoeg gewonnen heeft, 38 keer een deelprijs telde hij zelf. En dan nu eindelijk de hoofdprijs. Nogmaals, verdiend. Al was ik zelf voor de foto van Robin Utrecht (waarover morgen meer). Maar ja, ik zat niet in de jury.
Het Fotoverhaal van het Jaar is gewonnen door Emilie Hudig met haar indrukwekkende serie over het verloop van de ziekte Hodgkin bij haar zelf. Ze presenteerde de serie, Controle geheten, als boek. Een hele sterke winnaar in mijn ogen. Ik had de serie al eerder gezien en was toen al onder de indruk. Een heel persoonlijk document, nergens zielig, wel ontroerend en aangrijpend. In het juryrapport staat: "Emilie heeft van haar behandeling een aangrijpend, primair fotodocument gemaakt, dat door voortreffelijke fotokeuzes en originele vondsten als het afdrukken van e-mails van en aan haar behandelde arts, een boek is geworden dat fascineert en ontroert." Het lijkt me een goede start van een interessante prijs die de Fotojournalist van het Jaar vervangt.
Ruben Joachim Terlou is het nieuwe jonge talent en heeft de Canonprijs in de wacht gesleept. Volgens de jury stak hij met kop en schouder boven de andere inzenders uit. In het juryrapport staat onder andere: "Zijn foto’s stralen mededogen uit, warme humaniteit, het is bijna alsof de geneesheer vooral de gezonde, blije kant van mensen ziet. Dat werkt altijd verfrissend." Het is een aanmoedigingsprijs en die lijkt me terecht voor Terlou. Hij legt de zaken anders vast dan we gewend zijn, maar wel in een vertrouwd en veilig zwart-wit. Wat een beetje neigt naar de oudere soort fotografie. Dat is dan de vorm, niet de inhoud. Want die is inderdaad erg sterk. Volgens de jury moet hij nog wel wat aan zijn kleurfotografie werken: "Zo te zien voelt Terlou zich nog niet vertrouwd met kleur. Voor de jury reden hem aan te moedigen ook dit aspect van de fotografie intensiever te verkennen. Zijn onmiskenbare talent en empatische kwaliteiten beloven nog vele verrassende beeldreportages." Of, zou ik zeggen, net als Kadir van Lohuizen gewoon kiezen waar je echt sterk in bent en alles zwart-wit doen. Niets mis mee.
Vanmiddag wordt bekend wie de Zilveren Camera gaat winnen. Het wordt een spannende strijd tussen Robin Utrecht en Pim Ras volgens mij. Benieuwd ben ik ook wie het eerste Fotoverhaal van het Jaar wint en uiteraard welke fotograaf onder de 35 jaar de Canonprijs in de wacht sleept.
Ik ga het vanmiddag zien, ik zal niet gelijk een hele log kunnen schrijven, die krijg je dus later. Ik zal wel via Twitter de bekendmakingen online zetten.
De Spaanse fotograaf José Luis Rodríguez moet zijn titel Wildlife Photographer of the Year 2009 inleveren. Rodríguez won de prijs met een foto van een wolf die over een hek springt. Volgens de fotograaf gaat het om een wild dier, maar volgens enkele Spaanse fotografen gaat het om een tamme wolf in gevangenschap. Foto's van tamme dieren zijn op zich niet uitgesloten van deelname, maar het moet wel duidelijk vermeld worden. Dat heeft Rodríguez volgens de organisatie verzuimd. Bovendien zou het, volgens een door de organisatie uitgegeven verklaring, gaan om een wolf die gehuurd kan worden voor fotografische doeleinden. Daarmee overtreedt de fotograaf wel de reglementen. Het bewijs is voor de organisatie duidelijk: "The judging panel looked at a range of evidence and took specialist advice from panel judges who have extensive experience of photographing wildlife including wolves. They also considered the responses to specific questions put to the photographer José Luis Rodríguez." Niet alleen moet José Luis Rodríguez zijn prijs inleveren, hij is voor altijd uitgesloten van deelname.
De fotograaf ontkent gewerkt te hebben met een ingehuurde wolf. Hij zou bij een boer een fotoval hebben gemaakt, nadat hij ontdekt had dat een wolf geregeld langs kwam. Tegen het Finse natuurblad Suomen Luonto zegt de wolvenonderzoeker Ilpo Kojola echter dat het hoogst onwaarschijnlijk is dat de wolf over hek zou springen: "Why is the wolf jumping high over the fence? It's behaving like a trained animal." Het blad heeft ook foto's gekregen die de organisatie zouden moeten bewijzen dat de wolf niet bij een boer, maar bij het zoölogisch park Cañada Real Center.
De Britse fotograaf Graham Smith heeft de Lex van Rossen Award 2010 gewonnen, zo meldt de website 3voor12. Volgens de jury maakt Smith "coherente beelden. Met veel gevoel, gepassioneerd, technisch en intiem; Smith is een echte allrounder." Zelf noemt Smith zijn foto's snapshots van het leven rondom zichzelf en zijn vrienden. Hij opereert als tourmanager voor de artiesten, zodat hij weer bezig kan zijn met waarom is hij gaan fotograferen: "liefde voor de muziek en daarmee het vastleggen van muzikanten en het leven wat zij leiden."
De Lex van Rossen Award wordt sinds 2008 jaarlijks uitgereikt aan een Europese muziekfotograaf die jonger is dan 35 jaar en is vernoemd naar de in 2007 overleden popfotograaf Lex van Rossen. De winnaar van de prijs krijgt een geldbedrag ter waarde van ¤ 2500. De foto's van Smith zijn samen met de genomineerde fotografen nog tot en met 28 februari te zien in de Noorderlicht Galerie in Groningen.
De Amerikaanse fotojournalist Callie Shell houdt op 29 maart een lezing in het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam. Callie Shell is vooral bekend om haar foto's die ze maakt van de Amerikaanse president Obama. Zij volgt hem al jaren op de voet. Een selectie van die foto's won vorig jaar een prijs bij de World Press Photo. Tijdens de World Press Photo Award Days blijkt ze naast een goede fotograaf, ook een goed spreker. Na afloop van de lezing in het fotomuseum signeert ze haar boek President Obama: The Path tot the White House. De toegang kost 10 euro, voor jaarkaarthouder en studenten geldt een tarief van 7,50 euro. Reserveren kan vanaf vandaag.
De Amerikaanse fotograaf Dennis Stock is overleden, zo meldt British Journal of Photography als eerste. Stock, die aangesloten was bij Magnum, was vooral bekend vanwege zijn foto's van beroemdheden en jazz. Zijn meest bekende foto maakte hij van James Dean, kort voor de acteur zou overlijden. Stock is 81 jaar geworden.
Vandaag is bekend geworden wie genomineerd is voor de Zilveren Camera 2009, de Nederlandse prijs voor fotojournalistiek. Het is altijd weer een spannend moment vind ik. Welke keuzes zijn gemaakt? En welke onderwerpen komen aan bod? Dat koninginnedag niet zou ontbreken verbaast mij niets. De genomineerde foto van Robin Utrecht is daarbij nog steeds mijn favoriet. Of hij ook echt met de Zilveren Camera er vandoor gaat, blijft spannend. De foto van Pim Ras gooit ook nog hoge ogen. Hij stuurde een serie in over koninginnedag. Ook de ramp met het vliegtuig van Turkish Airlines is een onderwerp waarbij meer foto's meedingen. Bij de enkele beelden is de foto van Maarten van Haaff opvallend. Een heel afwijkend beeld, maar ik vind het zelf niet gelijk heel duidelijk waar het over gaat. In ieder geval een verrassende invalshoek. De foto van Unai Risueño is ook opvallend, de vreugde van de gewone reizigers, naast de zorgen van nabestaanden. Hoewel je ook zou kunnen denken dat het mensen kunnen zijn die gewoon haast hebben. Bij de series van binnenlands nieuws ben ik blij dat ik de serie van Marcel van den Bergh zie over de ruiming bij de geitenboer. Ik zag de serie in De Volkskrant ontstaan en wist dat dit een hele sterke serie is. Betrokken, helder en integer. Zeker de foto van de bewegende geiten vind ik subliem. Kanshebber voor de Zilveren Camera? Ik denk dat de winnaar van de Zilveren Camera te vinden is bij Binnenlands nieuws.
Ik ben blij te zien dat in de categorie sport nu ook echte actiefoto's te zien zijn. En niet alleen maar juichende en blije sporters. Sterker, de blijheid is ver te zoeken. Echt heel sterk vind ik de sportfoto's niet, de serie van Jiri Büller uitgezonderd. Hij heeft toch een bijzondere kijk op de zaak, je zou het bijna vergelijken met Hans Heus. Beiden een hele eigen visie op sport.
Echt warm word ik ook niet van de genomineerde portretfoto's. Niet slecht hoor, maar ook niet heel indrukwekkend. Het wringt ook bij de series. Chris de Bode heeft een prachtige serie gemaakt over de demonstranten in Kopenhagen. Echt een hele bijzondere serie, terecht genomineerd voor een prijs. Maar hoort het wel thuis in de categorie portret? Past het eigenlijk niet beter bij Buitenlands Nieuws of Buitenlands Documentair? Dezelfde twijfel, maar iets minder, heb ik bij de serie van Hugo Bes. Hoewel het hier over één persoon gaat en je dus eerder van een portret kunt spreken.
Over het geheel genomen ben ik niet zwaar onder de indruk van de nominaties. Er zit erg goed werk bij, onder andere de serie van Willem Poelstra, maar ook veel foto's die ik niet meer dan redelijk vind. Het is vooral weinig verrassend, veelal een bekende soort van fotografie. Dat komt niet omdat je weer hetzelfde rijtje fotografen ziet die al zo vaak wat hebben gewonnen. Joost van den Broek ontbreekt zelfs. Dat is wel opmerkelijk. Het is wel goed nieuwe namen te zien. Ik ben blij dat ik de naam Cris Toala Olivares zie staan. Met maar liefst twee foto's is hij genomineerd, ik vind vooral de foto in Buitenlands Nieuws fraai. Ik verwacht ook dat hij een gooi doet naar de Canonprijs, de prijs voor de jonge veelbelovende fotojournalist. Die verdient hij zeer, een betrokken, zeer bevlogen, actieve en goede fotojournalist. Die hebben we nodig. En nieuwe inspiratie!
Volgens die wetgeving zijn agenten bevoegd iedereen te onderzoeken die zich verdacht gedraagt, mits die zich in een zogenaamd geautoriseerd gebied begeeft. Die gebieden moeten binnen 48 uur door de Minister van Binnenlandse Zaken bevestigd worden als geautoriseerd gebied en die toekenning moet iedere 28 dagen vernieuwd worden. De rechters van het Europese Hof oordeelden dat het in de praktijk er op neer komt dat heel Engeland onder geautoriseerd gebied valt en dat het al het geval is sinds de wet in werking is getreden. Bovendien weigert het ministerie de gebieden bekend te maken. Daardoor kan er van enige beveiliging tegen misbruik van de wet geen sprake zijn.
Het Hof oordeelde ook dat de wet inbreuk maakt op het recht op privacy. In een openbare ruimte verwacht je niet zomaar gecontroleerd te kunnen worden. Onderzoeking op straat kan ook erg vernederend en beschamend zijn. Wanneer iemand onderzocht wordt, hangt erg af van de agent. Willekeur en discriminatie liggen volgens het Hof op de loer. De wet kan ook te makkelijk misbruikt worden tegen demonstranten.
In Afghanistan is de Britse fotojournalist Phil Coburn ernstig gewond geraakt, nadat hij tijdens een missie met het Amerikaanse leger over een bermbom is gereden. Tijdens de aanslag is de journalist met wie hij op pad was, Rupert Hamer (39), omgekomen. Ook verloren een Amerikaanse marinier en een militair van het Afghaanse leger het leven, vier militairen raakten ernstig gewond. Hamer en Coburn waren in Afghanistan om een maand embedded mee te gaan met het Amerikaanse leger in het zuiden van Afghanistan voor Sunday Mirror. Beiden hadden ruime ervaring in Irak en Afghanistan.
De toestand van Coburn is kritisch, maar stabiel.
Er wordt vaak gezegd dat beeld steeds belangrijker worden, we leven in een beeldcultuur. Ook kranten roepen nog wel eens dat voor hun beeld erg belangrijk is. Maar is dat nog wel zo? Vorig jaar werden de twee fotojournalisten in loondienst bij Trouw ontslagen, er zijn nu vrijwel geen fotojournalisten meer in dienst bij een krant. Ook het persbureau ANP heeft fotografen ontslagen en GPD bezuinigt ook met name op de beeldredactie. Dat roept de vraag op of beeld echt nog wel belangrijk is voor de kranten. Om daar achter te komen, houdt Villamedia in samenwerking met Het Parool een debat, onder leiding van Jacqueline Wesselius. Sprekers zijn onder andere de onlangs ontslagen fotojournalist Werry Crone van Trouw en freelance fotograaf Peter Elenbaas. Het debat wordt op 13 januari gehouden in het Parool Theater. De kosten zijn € 7,50.
Niet een foto van de rampzalig verlopen koninginnedag of een foto van een dier, maar een archieffoto met Michael Jackson is door kinderen uitgeroepen tot Beste krantenfoto van het jaar 2009. Volgens de jury, bestaande uit 24 leerlingen uit groep 7 en 8 van de basisschool, maakte de popzanger zowel levend als dood veel indruk. De foto is ingezonden door de Leeuwarder Courant, die de foto op de voorpagina had staan. Meestal wint een foto van een dier de verkiezing. De verkiezing, die georganiseerd wordt door Stichting Krant in de Klas en het ANP, is dit jaar voor de 25e keer gehouden.
Het kledingbedrijf Weaterproof Garment Company heeft een grote reclameposter met een foto van de Amerikaanse president Barack Obama moeten weghalen van Times Square. Op de foto is de president te zien tijdens een bezoek aan China, hij draagt daarbij een jas van Weaterproof. Het bedrijf kocht de foto van AP. Weaterproof is verbaasd dat de foto weggehaald niet gebruikt mocht worden. Het bedrijf dacht dat het niet nodig was om toestemming te vragen omdat Obama niet explicitiet reclame maakt voor het product. "It's just a great-looking jacket on a great-looking president," zegt de directeur tegen Chicago Tribune. Blijkbaar heeft hij nooit van portretrecht gehoord. Hoe het precies zit in Amerika durf ik niet zo te zeggen, maar ik denk dat het weinig verschilt met die van Nederland op dit punt. Voor reclamedoeleinden moet in principe toestemming verleend zijn om een beeltenis van iemand te gebruiken, zeker als het om een publiek persoon gaat. "This is an image that we thought would enhance the president of the United States," zegt de directeur dan ook nog. Natuurlijk, het is helemaal niet te doen om je merk te promoten. Ik zou het bijna geloven...
Fotograaf, en zeker fotojournalist, word je niet om er rijk van te worden. Het is doorgaans hard werken, voor tarieven die steeds meer onder druk komen te staan. Volgens de The Wall Street Journal heb je zelfs als fotojournalist een van de slechts mogelijke banen. In de top 200 van de beste en de slechtste banen staat de fotojournalist op plaats 189, net niet bij de slechtste tien dus. Gemiddeld verdient, in ieder geval in Amerika, een fotojournalist volgens het onderzoek $28.000 per jaar, met een minimum van $16.000 en een maximum van $60.000. De 'gewone' fotograaf staat op plaats 126, met een gemiddeld inkomen van $29.000.
Bij het onderzoek is niet alleen gekeken naar het inkomen overigens. Ook factoren als werkomgeving, stress, groeimogelijkheid en fysieke belasting zijn meegenomen in de beoordeling. Elk van de vijf criteria wegen even zwaar mee in de score.
Maar ook al is het misschien op basis van deze factoren geen goede baan en kun je beter bibliothecaris worden, fotojournalistiek is wel een prachtig gebied om in te werken. Vind ik althans, dan maar geen groot huis.